Ürik asit niçin yükselir? – Sıhhat Haberleri

ÜRİK ASİT NEDİR?
Ürik asit, tüketilen gıdalarda bulunan pürin yapısı içeren moleküllerin yıkılmasıyla oluşan bir üründür. Bilhassa pürin açısından varlıklı gıdaların tüketilmesi ve bu gıdaların sindirilmesi sonucu fazla oranda ürik asit oluşur. Kanda ürik asit yüksekliği hiperürisemi olarak da adlandırılır. Kandan alınan örnek ile meydana getirilen testler sonucu ürik asit düzgüsel kıymeti; hanımlarda 1,5-6 mg/dl ve erkeklerde 2,5-7 mg/dl olarak belirlenmiştir. Bu değerlerin üstündeki sonuçlar hiperürisemi olarak tanımlanır. Ürik asit düşüklüğü sık karşılaşılan bir durum değildir. Ürik asit antioksidan özelliğe haiz bir moleküldür. Bu yüzden düşüklüğünde kronik hastalıkların oluşumuna yol açabilecek oksidatif streste artış görülebilir. Kişinin ürik asit oluşumunu artıran bir hastalığa haiz olması, Ürik asit oluşumunun artmasına neden olan ilaç kullanımı, Pürin açısından varlıklı gıdalarla beslenmesi şeklinde durumlar kanda ürik asit seviyesinin yükselmesine sebep olur. Bunların yanı sıra böbreklerdeki bir sorun neticesinde böbreğin kandaki fazla ürik asiti süzememesi, vücuttan uzaklaştıramaması da ürik asit düzeylerinde artışa neden olur. ÜRİK ASİT KRİSTALLERİ NEDİR?
Kandaki ürik asit seviyesinin yükselmesi kristal oluşumuna neden olur. Oluşan ürik asit kristalleri, tüm vücutta görülebileceği şeklinde bilhassa böbrek ve eklemlerde oluşur. Vücudun bağışıklık sistemi, ürik asit kristallerini yok etmek için inflamasyon (iltihaplanma) yanıtı oluşturur. İnflamasyon yanıtı da etkili olduğu bölgede kızarıklık, ağrı şeklinde emarelere neden olur. Ürik asit yüksekliği olan kişilerin bir tek ⅓’ünde ürik asit yüksekliği emareleri görülür. Emare görülmeyen durum asemptomatik hiperürisemi olarak adlandırılır. Kanda ürik asit düzeyinin yüksek olması tek başına bir hastalık olarak kabul edilmez. Sadece yüksek ürik asit seviyeleri, zaman içinde vücutta bazı hastalıkların oluşmasına niçin olabilir.
ÜRİK ASİT YÜKSEKLİĞİ GÖRÜLEN HASTALIKLAR NELERDİR?
Gut Hastalığı: Gut ya da gut artiriti, hiperürisemisi olan kişilerin ortalama %20’sinde görülen bir hastalıktır. Ayak başparmağı, Ayak bileği, El bileği, Diz eklemi, Dirsek eklemi başta olmak suretiyle vücuttaki herhangi bir eklemi etkileyebilir. Etkilenen eklemde; Şişlik, Kızarıklık, Şiddetli ağrı görülür. Ek olarak eklemde katılaşma, eklemi hareket ettirememe şeklinde emareler de gut hastalığında sık karşılaşılan durumlardır. Gut, alevlenme ataklarıyla ilerleyen bir hastalıktır. Hiçbir belirtinin görülmediği bir zamanda ani bir atakla ağrılar başlayabilir. Gut atakları çoğu zaman gece saatlerinde adım atar, ortalama 12 saat sonrasında zirve noktasına ulaşır ve sonrasında azalarak yatışır. Sadece gut hastalığı tedavi edilmediğinde ataklar sıklaşarak kronik gut adında olan bir duruma ilerleyebilir. Tofüslü gut, uzun seneler süresince hiperürisemisi olan kişilerde görülen kronik bir gut hastalığı türüdür. Ürik asit kristalleri; Eklemlerde, Kulakta, Deri altında birikip kümelenerek tofüs yapısı oluştururlar. Bu şişlik olarak dışarıdan bile görülebilecek tofüs yapısı, çevresindeki sinirlere bası yaparak sinir hasarı oluşturabilir. Böbrek Taşları: Ürik asit kristalleri, böbrekte bir araya gelmiş olarak taş oluşumuna niçin olabilir. Çoğu zaman oluşan bu taşlar fazlaca küçüktür ve hiçbir emareye niçin olmadan idrarla vücutta atılır. Sadece bazı durumlarda taş, büyüyerek idrar yollarında tıkanıklığa niçin olabilir. Böbrek taşları; Kusma, Böbrek yatağında ağrı, İdrara sıkışma, İdrar yaparken ağrı, İdrar yaparken zorlanma, İdrarda kan şeklinde emarelere niçin olabilir. Böbrek taşlarının, idrar yolları enfeksiyonuna niçin olduğu durumlarda bu emarelere ek olarak ateş ve titreme de görülebilir.
ÜRİK ASİT NEDEN YÜKSELİR?
Ürik asit yüksekliği, temel olarak fazla ürik asit oluşumu yada ürik asitin vücuttan yeterince uzaklaştırılamamasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Yüksekliğin en sık karşılaşılan sebebi, böbreğin kandan ürik asiti filtreleme kapasitesindeki azalmaya bağlıdır. Bununla beraber; ürik asit oluşumunu arttıran besinlerin tüketilmesi, şişman olmak, fazla oranda alkol tüketmek de ürik asit yüksekliğine neden olur. Kanda ürik asit seviyesini yükselten durumlar: Böbrek yetmezliği, Hipotiroidizm (tiroit bezinin azca emek vermesi), Aşırı kiloluluk, Sedef hastalığı, Diüretik ilaç kullanımı, Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaç kullanımı, Niasin (vitamin B3), Genetik faktörler, Pürinden varlıklı beslenme, Tümör lizis sendromu (kanser tedavisinde kemoterapi sonrası tümör hücrelerinin ani yıkımına bağlı olarak gelişen tablo) olarak sıralanabilir.
ÜRİK ASİT YÜKSEKLİĞİ TANISI VE TEDAVİSİ NASILDIR?
Ürik asit yüksekliği tanısında çoğunlukla kullanılan yöntemler kan ve idrar testidir. Kan testi ile kandaki ürik asit seviyesi ve böbrek fonksiyonları belirlenebilir. İdrar testi ya da 24 saatlik idrar toplama ile de idrarla atılan ürik asit düzeylerine bakılır. İdrar testi, pürin yönünden kısıtlanmış rejim uygulaması sonucunda yine edilir. Bu kontrol; ürik asit yüksekliğinin, pürinden varlıklı gıda tüketimi sunucu mu yoksa vücudun ürik asidin yeterince uzaklaştıramamasına bağlı olarak mı ortaya çıktığının anlaşılmasına destek sunar. Gut emareleri gösteren hastalarda, eklem sıvısından örnek alınarak ürik asit kristallerinin varlığı araştırılır. Eklem sıvısında ürik asit kristalleri bulunması gut tanısı koymada oldukça önemlidir.
ÜRİK ASİT YÜKSEKLİĞİ TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Ürik asit yüksekliğinin, asemptomatik şu demek oluyor ki emare göstermeyen hastalarda tedavi edilmesi gerekmez. Ürik asit yüksekliği, altta yatan başka bir hastalığa bağlı olarak gelişiyorsa ilk olarak bu hastalığın tedavi edilmesi gerekmektedir. Hiperüriseminin niçin olduğu gut hastalığı tedavisinde, semptomları azaltmaya yönelik tedavi uygulanır. Bunun yanı sıra kanda ürik asit oluşumunu azaltan ve idrar çıkışını artırarak ürik asidin vücuttan atılımını hızlandıran ilaçlar da gut tedavisinde kullanılır. Ürik asit yüksekliğinin niçin olduğu bir öteki hastalık olan böbrek taşlarının tedavisi de taşın boyutuna nazaran değişkenlik gösterir. İdrar yollarında tıkanıklığa niçin olmayacak, idrar ile kolayca atılabilecek taşlar için bolca su içilmesi tavsiye edilir. Taş düşürmede meydana gelebilecek ağrıya yönelik ağrı kesici ilaçlar kullanılır. Taşın idrar yollarından geçemeyecek kadar büyük olduğu durumlarda taş kırma, taşın cerrahi olarak çıkarılması şeklinde seçenekler gündeme gelebilir. Böbrek taşının idrar yolları enfeksiyonuna niçin olduğu durumda ise ateş düşürücü, antibiyotik ilaçlar tedavide kullanılabilir.
ÜRİK ASİT NASIL DÜŞER?
Kandaki yüksek ürik asit değerlerinin düşürülmesinde rejim değişimleri yararlı olabilir. Hiperüisemi gut hastalığına niçin olmuşsa diyetteki değişimler, gut ataklarının azalmasına destek olabilir. Rejim değişimlerinin ne olursa olsun doktora danışılarak yapılması gerekir. Ürik asit yüksekliği olan kişilerde bu değişikler, öncelikli tedavi yöntemi olmaktan fazlaca destek uygulamalardır. Yüksek ürik asit rejim sıralaması hazırlanırken pürinden varlıklı gıdalardan olabildiğince uzak durulmalıdır. Bu yiyecekler: Kırmızı et, ciğer, Balık ve kabuklu deniz ürünleri, Karnabahar, Bezelye, Kuru baklagiller, Mantar olarak sıralanabilir. Pürinden varlıklı gıdaların yanı sıra şekerli yiyecek ve içeceklerden uzak durulması da yararlı olacaktır. Sıvı tüketiminin artması, böbrek sağlığını koruma ve idrar çıkışını artırmada mühim rol oynar. Böylece ürik asitin vücuttan kafi seviyede uzaklaştırılması sağlanır. Aşırı alkol tüketimi sonucu, kanda alkol yıkımına bağlı toksik madde birikir. Böbrek, bu toksik maddeleri kandan filtre ederek uzaklaştırmaya çalışır. Böbrek bu işlevi yerine getirirken ürik asidin kandan süzülmesi sekteye uğrar ve kanda ürik asit düzeyi yükselir. Bundan dolayı, kronik alkol tüketimi, hiperürisemiye niçin olur. Ürik asit yüksekliği olan kişilerin alkol tüketimini sınırlandırması önerilir. Aşırı kiloluluk, hiperürisemi için bir risk faktörüdür. Dolayısıyla ürik asit yüksekliği bulunan kişilerin ideal kilolarının üstünde iseler zayıflaması tavsiye edilir.

Son Dakika Haberler